Dyrektor Szkoły

Rok: 2010

Numer: 2

Od Redakcji

Tematem przewodnim lutowego numeru „Dyrektora Szkoły” jest „Reforma szkolnictwa zawodowego”.

Tematem przewodnim lutowego numeru „Dyrektora Szkoły” jest „Reforma szkolnictwa zawodowego”.
Dyskusja i współpraca – to słowa klucze numeru lutowego. W numerze lutowym znajdą Państwo m.in. obszerny materiał o szkolnictwie zawodowym wraz z charakterystyką proponowanej reformy i komentarzami do niej, a także materiał omawiający sposoby wspierania dzieci – zwłaszcza, ale nie tylko, tych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – przy przekraczaniu progów edukacyjnych. Swoimi przemyśleniami i opiniami na temat przydatności nowego nadzoru pedagogicznego w kreowaniu polityki edukacyjnej państwa oraz wspieraniu podnoszenia jakości pracy szkoły dzieli się z nami Grzegorz Mazurkiewicz. Oprócz tego poruszamy temat szkoły jako miejsca budowania kapitału społecznego i możliwości wykorzystania wyników badań społecznych do planowania pracy szkoły z poziomu ministerstwa, samorządu i dyrektora szkoły.
Opracowana przez Danutę Elsner piąta w tym roku szkolnym lekcja Akademii Zarządzania jest poświęcona metodom budowania sieci szkół uczących się (ten temat pojawia się także w dwóch artykułach).

Dla naszych Czytelników przygotowaliśmy Niezbędnik Dyrektora Przedszkola „Przed Szkołą”, który rozpoczyna cykl publikacji dla dyrektorów przedszkoli.

Do numeru lutowego jest dołączony jeszcze jeden dodatek – kolejny z cyklu „Samorząd oświacie przychylny”. W dodatku „Gdyńską edukację inspirują wyzwania! Samorząd oświacie przychylny” swoje sukcesy edukacyjne prezentuje Gdynia – są one efektem aspiracji i możliwości oraz współpracy wszystkich środowisk zainteresowanych rozwojem edukacji i przyjaznym dla uczniów działaniem szkół.

Drodzy Czytelnicy!

Dyskusja i współpraca – to słowa klucze numeru lutowego.
W styczniu Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt reformy szkolnictwa zawodowego. Kierunki proponowanych zmian są jasne: większa elastyczność w zdobywaniu kwalifikacji określonych zawodów, więcej praktyki powiązanej z rynkiem i zakładami pracy, ściślejsza współpraca z pracodawcami, wszystko skrojone na miarę lokalnych możliwości – w powiatach powstaną branżowe centra kształcenia zawodowego i ustawicznego, a dyrektor szkoły będzie decydować o rozkładzie godzin kształcenia ogólnego i zawodowego, zarówno teoretycznego, jak i praktycznego, przy czym na kształcenie praktyczne ma przeznaczyć minimum 60 % godzin kształcenia zawodowego w szkołach zawodowych i 50 % w technikach.
Styczniowe spotkanie zorganizowane przez MEN w Gdańsku rozpoczęło cykl konferencji na temat tego projektu, inicjując konsultacje społeczne, odbywające się zarówno w formie debat w każdym województwie, jak i – dzięki możliwości wypełnienia ankiety – na specjalnie ku temu utworzonej przez resort stronie internetowej. My też włączamy się do tych konsultacji, udostępniając Państwu łamy miesięcznika do wyrażania opinii. Zaproszeniem do dyskusji jest w lutowym numerze „Dyrektora Szkoły” obszerny materiał, w którym znajdą Państwo zarówno charakterystykę proponowanej reformy, jak i komentarze do niej – czekamy na wypowiedzi w tej sprawie!
Wyzwaniem przyszłości jest konieczność przygotowania młodych ludzi do konstruowania własnej wiedzy i zdobycia umiejętności uczenia się przez całe życie. Reforma wprowadza także tę szeroką perspektywę. Zwracam Państwa uwagę na propozycję słownika terminów związanych z procesem uczenia się przez całe życie – pozwala ujednolicić definicje podstawowych pojęć, ułatwia komunikację i zrozumienie proponowanych zmian.
W każdym numerze zamieszczamy artykuły na temat praktyki nowego nadzoru pedagogicznego, aby dzięki „Dyrektorowi Szkoły” mogli Państwo opracować na własny użytek kompendium wiedzy na ten temat. W numerze lutowym Grzegorz Mazurkiewicz dzieli się swoimi przemyśleniami i opiniami na temat przydatności nowego nadzoru pedagogicznego w kreowaniu polityki edukacyjnej państwa oraz wspieraniu podnoszenia jakości pracy szkoły. Stefan Wlazło natomiast podejmuje dyskusję z Cezarym Koconem (na podstawie jego tekstów z wrześniowego i październikowego numeru „Dyrektora Szkoły”) na temat relacji ewaluacji do mierzenia jakości wprowadzanego do systemu edukacji przed paroma laty przez Irenę Dzierzgowską, przekonując, że obecnie proponowana ewaluacja nie jest tożsama z mierzeniem jakości. Zapraszam do poznania argumentów i włączenia się do tej dyskusji…
W styczniu resort wystąpił z całym pakietem projektów zmian – poza założeniami reformy w kształceniu zawodowym i ustawicznym zaprezentowano także kierunek zmian w kształceniu uczniów ze specjalnym potrzebami edukacyjnymi oraz organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Będziemy je omawiać i dyskutować o nich w kolejnych numerach „Dyrektora Szkoły”, ale już teraz, w numerze lutowym, znajdą Państwo tekst Anny Florek, w którym Autorka omawia sposoby wspierania dzieci – zwłaszcza, ale nie tylko, tych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – przy przekraczaniu progów edukacyjnych. Indywidualizacja wsparcia ułatwia dziecku nie tylko radzenie sobie z trudnościami, ale także pomaga w rozwijaniu zdolności – a przecież o to właśnie chodzi w szkole: by wzmocnić potencjał ucznia i tym samym pomóc mu uwierzyć w siebie, zbudować poczucie własnej wartości.
Warunkiem skuteczności proponowanych zmian jest wczesny dostęp do wysokiej jakości edukacji. Również w styczniu rząd przyjął strategię upowszechniania edukacji przedszkolnej – zadaniem MEN będzie wynegocjowanie z Komisją Europejską pieniędzy na przedszkola w następnym okresie finansowania, czyli po 2014 r., co jest szansą na zwiększenie liczby miejsc w przedszkolach. Zawsze aktualna pozostaje kwestia doskonalenia kadry przedszkolnej. W dziale „Dyrektor Przedszkola” publikujemy teksty odpowiadające na Państwa pytania dotyczące aktualnych problemów i istotnych zagadnień z dziedziny zarządzania przedszkolem i organizowania edukacji oraz wychowania przedszkolnego. Nasi Czytelnicy są już przyzwyczajeni do dołączanych do kolejnych numerów miesięcznika niezbędników i dodatków, w których szczególnie Państwa interesujące tematy są ujęte całościowo, z uporządkowaniem informacji, zaprezentowaniem różnych punktów widzenia, omówieniem koncepcji teoretycznych i zebraniem przykładów dobrej praktyki. Taki charakter ma również dołączony do tego numeru Niezbędnik Dyrektora Przedszkola „Przed Szkołą”, który rozpoczyna cykl publikacji dla dyrektorów przedszkoli. Szczególnie mocno będzie w nim zaakcentowana współpraca przedszkola ze szkołą i ciągłość procesu edukacyjnego. Edukacja jako proces ciągły – od przedszkola do matury – to jedna z głównych idei reformy. Realizacja nowej podstawy programowej, obniżenie wieku szkolnego, wykorzystanie efektów diagnozy przedszkolnej i wczesnoszkolnej do indywidualizacji uczenia dzieci wymagają takiej współpracy. „Dyrektor Szkoły” jako miesięcznik skierowany do całej kadry kierowniczej oświaty tworzy znakomitą przestrzeń porozumienia i współpracy między przedszkolem a szkołą. Warto skorzystać, zapraszam do lektury tego i następnych numerów miesięcznika oraz wszystkich dodatków!
Znajdą tu Państwo jeszcze jeden dodatek – kolejny z cyklu „Samorząd oświacie przychylny”. Tym razem swoje sukcesy edukacyjne prezentuje Gdynia – są one efektem aspiracji i możliwości oraz współpracy wszystkich środowisk zainteresowanych rozwojem edukacji i przyjaznym dla uczniów działaniem szkół. Zachęcam także do lektury tekstu Mirosława Sielatyckiego na temat szkoły jako miejsca budowania kapitału społecznego i możliwości wykorzystania wyników badań społecznych do planowania pracy szkoły z poziomu ministerstwa, samorządu i dyrektora szkoły.
Jeśli dodam, że lekcja Akademii Zarządzania opracowana przez Danutę Elsner jest poświęcona metodom budowania sieci szkół uczących się (ten temat pojawia się także w dwóch artykułach), to myślę, że przekonałam Państwa do zasadności wskazania słów kluczy numeru… Zapraszam do lektury!
 

Polityka edukacyjna

Przydatny nadzór pedagogiczny

Wśród wielu inicjatyw podejmowanych w celu usprawnienia systemu oświatowego trudno nie zauważyć próby modernizacji prowadzonego do tej pory nadzoru pedagogicznego. W nowym modelu zakłada się rozdzielenie funkcji kontroli, wspomagania i ewaluacji jakości pracy szkół i placówek. W praktyce oznacza to, że inne osoby będą ewaluować, a inne – kontrolować i wspierać szkoły w rozwoju. (…)
Punktem wyjścia koncepcji nowego nadzoru pedagogicznego jest akceptacja sytuacji, w której państwo formułuje wymagania wobec szkół i placówek na poziomie bardzo ogólnym, ale pozwalającym na wytyczenie kierunków działania i jednocześnie umożliwiającym zespołom szkolnym prowadzenie działalności zgodnie z lokalnymi potrzebami i właściwościami. Wymagania te wyznaczają pożądany stan w systemie oświaty, pokazując jego uznane za kluczowe cele i zadania.

Reforma kształcenia zawodowego

(…)
Każdy, kto starał się zgłębić problemy szkolnictwa zawodowego, wie, że jest to najtrudniejsza do dobrego prowadzenia i najbardziej złożona część systemu edukacji.
(…)
Zdaniem autorów reformy zmiany wymusza m.in. konieczność dostosowania podaży umiejętności do potrzeb rynku pracy, oczekującego nowych umiejętności w nowych miejscach pracy. Innym ważnym aspektem jest konieczność przygotowania młodych ludzi do uczenia się przez całe życie. Ponadto niezbędne są prace nad Krajowymi Ramami Kwalifikacji, tak by wpisywały się one w ich europejski kształt.
Autorzy reformy zauważają najbardziej istotne – moim zdaniem – przesłanie Rady Europejskiej z marca 2008 r., związane z edukacją w ogóle: warunkiem wyposażenia obywateli w kluczowe kompetencje (…) jest zagwarantowanie wszystkim dostępu do wysokiej jakości edukacji, podniesienie poziomu wykształcenia i zapobieganie przedwczesnemu kończeniu nauki. Jeśli dołączymy do tego zagwarantowanie osiągania kwalifikacji na różnych ścieżkach uczenia się (system szkolny i pozaszkolny), otrzymamy zestaw bardzo silnej motywacji do dokonania przełomu w edukacji zawodowej.
 

Miękka strona zarządzania

Jak szkoły uczą się razem?

Placówki wyrażające chęć przystąpienia do sieci musiały określić obszar uczenia się, jego cele ogólne i szczegółowe, przygotować plan uczenia się oraz wykazać, że koresponduje to z osiągniętym poziomem rozwoju i kulturą szkoły. My natomiast staraliśmy się minimalizować wymagania pod adresem szkół i tworzonych przez nie sieci po to, aby uniemożliwić traktowanie naszych propozycji jako „gotowców”.
Nie opracowaliśmy w związku z tym żadnego idealnego modelu funkcjonowania sieci. Oczekiwaliśmy, że każda szkoła wykaże się własnym postrzeganiem spraw i zespołowym myśleniem, a sieci będą działać zgodnie z potrzebami członków. W związku z tym, oceniając przedstawiane nam dokumenty, zwłaszcza plany uczenia się, bardziej staraliśmy się być „krytycznymi przyjaciółmi” niż urzędnikami oczekującymi spełnienia wytycznych.

Sieć uczących się szkół (cz. I)

Artykuł zawiera opis projektu pod nazwą Sieć uczących się szkół zrealizowanego pod patronatem Krajowego Centrum Kierowania Edukacją. U podstaw projektu legło założenie, że dopóty szkoła nie może się rozwijać, dopóki nie czynią tego nauczyciele – indywidualnie i zespołowo, a podjęte w ramach projektu działania potraktowano jako strategię doskonalenia ośmiu szkół podstawowych.
(…)
Większość zadań realizowanych w ramach projektu, a wykonywanych przez nauczycieli i szkoły, polegała na pracy zespołowej. W każdej powołano międzyprzedmiotowy zespół ds. rozwoju. Był to jedyny warunek postawiony placówkom uczestniczącym w projekcie. Wszystkie inne sprawy ustalano drogą negocjacji. Celem zespołów nie było rozwiązywanie bieżących problemów, ale oszacowanie wartości i doskonalenie przedsięwzięć realizowanych zespołowo w poszczególnych szkołach.
 

Samorząd oświacie przychylny

Szkoła jako miejsce tworzenia kapitału ludzkiego i społecznego

Pojęcia „kapitał intelektualny”, „kapitał ludzki”, „kapitał społeczny” nie są jeszcze (mimo obecności w niektórych słownikach pedagogicznych) w powszechnym użyciu w środowisku oświatowym.
Dopiero ostatnie kilka lat wnosi tutaj zmianę, naukowcy zaczęli posługiwać się pojęciami kapitału ludzkiego i społecznego dopiero od końca lat 60. ubiegłego wieku. W ostatnich latach pojawiły się kolejne edycje ważnych raportów, jak: Diagnoza społeczna. Warunki i jakość życia Polaków, Raport o kapitale intelektualnym Polski, Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Nadal jednak dla wielu pojęcia kapitału ludzkiego lub społecznego są zbyt abstrakcyjne, nie są to jeszcze obiegowe pojęcia w naszym systemie oświatowym.
 

Edukacja na świecie

Dobre praktyki dotyczące kształcenia zawodowego w aspekcie transgranicznego rynku pracy

Jednym z najważniejszych wyzwań dla integracji społeczeństw na obszarze transgranicznym jest edukacja dla wspólnego, sąsiedzkiego rynku pracy. Różnimy się systemami kształcenia zawodowego, choć kwalifikacje do wykonywania zawodów powinny być zbieżne – zgodne z równomiernym wzrostem poziomu technologii i technik na wspólnym, europejskim rynku pracy. Nie jest zatem istotne, jakimi drogami dochodzi się do kwalifikacji i kompetencji (tak w systemie szkolnym, jak i w kształceniu ustawicznym), ważne jest, aby komponowały się one z wymaganiami pracodawców.
 

Uwarunkowania prawne

Konsultacja ze związkiem zawodowym

Obowiązek pracodawcy konsultowania ze związkiem zawodowym wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i rozwiązania umowy bez wypowiedzenia wynika z kodeksu pracy1 i ustawy – Karta Nauczyciela. Wpisuje się to w pojęcie szersze współpracy pracodawcy (dyrektora) ze związkami zawodowymi w sprawach indywidualnych, czyli dotyczących interesu każdego zatrudnionego pracownika.
 

Felieton

Magia egalitaryzmu

Tak jest. Starajmy się wyrównywać uczniowskie zaległości, wyrównywać krzywdy wykluczenia, uzupełniać braki i niedobory, bo w ten sposób nie wyrównujemy szans, ale wprost przeciwnie: zwiększamy szanse ucznia na sukces. I to jest moim zdaniem najważniejszy cel, nie wiem nawet, czy nowoczesnej, w każdym razie na pewno porządnej, bo efektywnej, edukacji.
 

Pracownia pedagogiczna

Niezgoda rujnuje, czyli „wojujący” rodzice

Pomysł na tekst przyszedł sam… To znaczy w większości przypadków przychodzi sam, ale tym razem tych „przyjść” – dosłownie – było sporo. Nierzadko trafiały do mnie osoby, które – czy to prywatnie, czy jako rzecznika – pytały mnie o sprawy dotyczące kontaktów rodziców z dziećmi na terenie szkoły.
(…)
Okazało się, że obszar ten jest w zasadzie obszarem w wielu przypadkach dziewiczym, co powoduje sporo problemów, w tym sytuacji nierzadko dramatycznych, wybuchów emocji, agresji.
 

Dyrektor Przedszkola

Włączanie jest procesem

Włączanie jest procesem – wymaga od wszystkich uczestników wysiłku, zaangażowania i świadomych działań.
Trwa od momentu pierwszego spotkania z dzieckiem aż do jego odejścia do innego miejsca edukacji. Bywa, że trwa dłużej, kiedy nasz podopieczny lub rodzice potrzebują wsparcia podczas wdrażania się dziecka do zadań w nowym miejscu. Dzięki refleksji osób zajmujących się dzieckiem, ich współpracy podczas ustalania celów i realizowania przyjętych zadań wszyscy uczestniczący w procesie włączania mogą odnieść korzyści: i dzieci, i ich rodzice, i nauczyciele zajmujący się wspieraniem rozwoju przedszkolaków lub uczniów oraz ich edukacją.
 

Debaty

Ewaluacja to nie mierzenie jakości – wersja 2.0

Pomijając zewnętrzne mierzenie, które zostało za czasów minister Krystyny Łybackiej zdegenerowane i doprowadzone do absurdu w postaci pisania czerwcowych raportów do półtorej setki wskaźników, to w wewnętrznym mierzeniu wtedy właśnie zaczęliśmy rozmawiać z uczniami, uwzględnialiśmy opinie nauczycieli, sondowaliśmy opinie rodziców, interesowaliśmy się wizerunkiem szkoły w środowisku. I to była w czystej postaci ewaluacja, choć tych działań tak nie można było nazwać.

O innowacjach w edukacji – on-line

O innowacjach trzeba dyskutować przy użyciu nowych technologii – uznali organizatorzy pierwszej w historii polskiej edukacji debaty prowadzonej on-line. Temat debaty dość typowy w roku innowacyjności i kreatywności – Innowacyjne zarządzanie w polskiej oświacie. Metoda jednak w edukacyjnym świecie ciągle dość niezwyczajna. Debatę można było oglądać w warszawskim Marriotcie na żywo i równocześnie w Internecie, po zalogowaniu się na specjalnej stronie – jej adres podawały m.in. Wirtualna Polska i Onet.pl.
 

Reportaż

Jeden z wielu, a jednak inny

Zespół Szkolno-Przedszkolny w Jaktorowie jest jednym z wielu tego typu zespołów w Polsce. Łączy on od niedawna (od września 2007 r.): czterooddziałowe przedszkole, Szkołę Podstawową im. Stefanii Cygańskiej z oddziałami sześciolatków oraz Gimnazjum im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego.
Kompleksem tym kieruje jeden dyrektor i trzech wicedyrektorów odpowiednio do trzech typów szkół.
 

Spis treści

Numer 02/2010 – luty - spis treści

Od redakcji Drodzy Czytelnicy!
Anna Rękawek ...........................................................................1
 
Polityka edukacyjna
Przydatny nadzór pedagogiczny
Grzegorz Mazurkiewicz ............................................................5
 
Reforma kształcenia zawodowego
Stanisław Szelewa ......................................................................8
 
Miękka strona zarządzania
Jak szkoły uczą się razem?
Pieter Leenheer ........................................................................16
 
Sieć uczących się szkół (cz. I)
Justina Erčulj, Krajowe Centrum Kierowania Edukacją, Słowenia .................................................................................... 18
 
Samorząd oświacie przychylny
Szkoła jako miejsce tworzenia kapitału ludzkiego i społecznego
Mirosław Sielatycki .................................................................21
 
Edukacja na Świecie
Dobre praktyki dotyczące kształcenia zawodowego w aspekcie transgranicznego rynku pracy
Tadeusz Popowicz ....................................................................24
 
Akademia zarządzania
Czy szkoły mogą uczyć się razem?
dr Danuta Elsner ........................................................................ I
 
Uwarunkowania prawne
Konsultacja ze związkiem zawodowym
Teresa Konarska ......................................................................29
 
Kalendarium zmian prawnych ..................................................31
 
Felieton
Magia egalitaryzmu
Zbigniew Ignacy Paśko ...........................................................33
 
Pracownia Pedagogiczna
Niezgoda rujnuje, czyli „wojujący” rodzice
Maciej Osuch ............................................................................34
 
Dyrektor Przedszkola
Włączanie jest procesem
Anna Florek ..............................................................................38
 
Debaty
Ewaluacja to nie mierzenie jakości – wersja 2.0
Stefan Wlazło ...........................................................................42
 
O innowacjach w edukacji – on-line
Anna Sobala-Zbroszczyk ........................................................45
 
Reportaż
Jeden z wielu, a jednak inny
Zofia Adamaszek ......................................................................46
 
Rozmaitości
Stylowy dyrektor .......................................................................50
 
Lektury obowiązkowe dyrektora szkoły
 
dr hab. Dorota Turska .............................................................51
 
Słownik podstawowych pojęć polityki na rzecz LLL
Stanisław Drzażdżewski .........................................................53
 

Niezbędnik Dyrektora Szkoły

"Przed Szkołą" 02/2010 Niezbędnik Dyrektora Przedszkola

Witam Państwa!
Mam przyjemność zaprezentować nową inicjatywę „Dyrektora Szkoły”, niezbędnik adresowany do dyrektorów przedszkoli. Czy budzi to zdziwienie? W ustawie o systemie oświaty czytamy: ilekroć jest mowa bez bliższego określenia o szkole – należy przez to rozumieć także przedszkole. Dla „Dyrektora Szkoły” nigdy nie była to tylko deklaracja, w stałej rubryce „Dyrektor Przedszkola” publikowane są od lat artykuły adresowane do dyrektorów przedszkoli i nauczycieli uczących w przedszkolach. Otrzymywaliśmy jednak coraz więcej informacji, że dyrektorzy przedszkoli i nauczyciele mają większe oczekiwania, dotyczące ich wsparcia przez „Dyrektora Szkoły”. Niezbędnik kierowany do dyrektorów przedszkoli jest odpowiedzią na Państwa potrzeby. Tematy w nim poruszane będą dotyczyć aktualnych, ważnych zagadnień edukacji elementarnej.
Niezbędnik adresowany do dyrektorów przedszkoli wpisuje się w filozofię realizowaną przez „Dyrektora Szkoły”. Sama nazwa: przedszkole – wskazuje na związek ze szkołą, na ciągłość edukacyjną. W innych krajach przedszkole nazywa się inaczej: Kindergarten (ang., niem.), jardín de infantes (hiszp.), детский сад (ros.), czyli po prostu ogród dziecięcy. Czy to nie pomyłka: ogród… dziecięcy…? Można przewrotnie powiedzieć, że przecież nie czas myśleć o ogrodach, gdy trzeba dzieci przygotować nie tylko do szkoły, ale i do dalszego życia. Czyż nie przytłacza powaga zadania? Nowa podstawa programowa przywraca jednak nadzieję – w zalecanych warunkach i sposobie realizacji możemy przeczytać: co najmniej jedną piątą czasu należy przeznaczyć na zabawę, co najmniej jedną piątą czasu dzieci spędzają w ogrodzie przedszkolnym, na boisku, w parku itp., najwyżej jedną piątą czasu zajmują różnego typu zajęcia dydaktyczne, realizowane według wybranego programu wychowania przedszkolnego.
W edukacji elementarnej pozostaje więc coś z ogrodu, swobody i dziecięcej radości wyrażanej w pełnych fantazji zabawach, gdzie kamyk może być pysznym obiadkiem, a za chwilę samolotem. Taka edukacja motywuje do rozwoju, zaciekawia, buduje motywację i chęć poznawania. To jest właśnie fundament, to jest właśnie podarunek, który wychowanie przedszkolne może ofiarować szkole: dzieci pełne pasji poznawania i radości uczenia się. Taką edukację wspiera „Dyrektor Szkoły”, współpracując z kadrą kierowniczą, towarzysząc wprowadzaniu zmian, wspierając w realizacji zadań.
Nasz nowy niezbędnik stawia sobie za cel wspieranie, artykułami starannie wybranych autorów, działań Państwa – Dyrektorów Przedszkoli. Sam tytuł zobowiązuje. Pierwszy numer zawiera trzy ciekawe artykuły. W jednym z nich Klemens Stróżyński, kontynuując cykl związany z nadzorem pedagogicznym, rozpoczęty w poprzednich numerach „Dyrektora Szkoły”, opracował specjalnie dla Niezbędnika Dyrektora Przedszkola „Przed Szkołą” temat Ewaluacja wewnętrzna w przedszkolu. Zwraca w nim uwagę, że ewaluacja pracy przedszkola może być trudniejsza niż ewaluacja pracy szkoły. Nie mamy tutaj przecież ani egzaminów zewnętrznych, ani oceniania. Dodatkowo edukacja przedszkolna ujmuje świat całościowo, podobnie jak kształcenie zintegrowane, nie można więc rozdzielić kształcenia i wychowania. Autor upewnia nas jednak, że nie powinniśmy się obawiać tych trudności, lecz traktować je jako wyzwania. Prowadzi nas w świat ewaluacji wewnętrznej poprzez praktyczne przykłady – jednym z najcenniejszych zdań, które zapamiętam, jest: nie należy obawiać się prostych metod, mają one przewagę nad skomplikowanymi. Takie podejście pozwala mi uwierzyć, że ewaluacja wewnętrzna może być prostą i użyteczną formą mierzenia jakości pracy, mającą wpływ na rozwój przedszkola jako organizacji.
Artykuł Moniki Rościszewskiej-Woźniak wprowadza nas w niezwykle aktualną problematykę programów wychowania przedszkolnego i koncepcji funkcjonowania przedszkola. Autorka, korzystając ze swojej bogatej wiedzy, daje nam praktyczne uwagi dotyczące wyboru programu wychowania przedszkolnego zgodnego z filozofią pracy przedszkola. Charakteryzuje również swój program: Dobry Start Przedszkolaka, który został nagrodzony w konkursie organizowanym przez Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli. Program ten ma niezwykle cenną właściwość – może być realizowany w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego, gdzie są grupy mieszane wiekowo. Artykuł skłania do refleksji dotyczącej wizji absolwenta przedszkola. To właśnie ta wizja określa nasze codzienne działania i determinuje wybór programu pracy.
Anna Florek w swoim artykule porusza niezwykle istotne zagadnienie dotyczące edukacji włączającej. Na razie brak jest systemowego wsparcia tego rodzaju działań, a nauczyciele często muszą liczyć tylko na siebie, mimo że włączanie dziecka do grupy rówieśniczej, budowanie relacji społecznych i kierowanie tym procesem są podstawowymi zadaniami wychowania przedszkolnego. Dotyczy to każdego dziecka, a więc również dziecka o specjalnych Autorka, bazując na własnych doświadczeniach w pracy w przedszkolu integracyjnym, omawia zalety i wady różnych sposobów włączania dziecka do grupy. Proponuje również model optymalnie wykorzystujący zarówno zalety terapii indywidualnej, jak i zalety pobytu w większej grupie innych dzieci.
Jest to ważne zagadnienie, ponieważ nauka pomyślnego funkcjonowania w grupie niespokrewnionych osób jest procesem zaczynającym się w przedszkolu i trwającym przez całe życie. I tak naprawdę dotyczy każdego z nas, a nie tylko tych, którym z różnych powodów jest trudniej wchodzić w relacje z innymi. Systemowe wsparcie idei edukacji włączającej pozwoliłoby uniknąć wielu niepowodzeń dotyczących nie tylko etapu przedszkolnego, ale często mających konsekwencje na całe życie.
Wierzę, że inicjatywa „Dyrektora Szkoły”, adresowana bezpośrednio do dyrektorów przedszkoli, spełni Państwa oczekiwania.
Zachęcam do współtworzenia Niezbędnika Dyrektora Przedszkola „Przed Szkołą”. W tym numerze znajdą Państwo krótką ankietę, która pozwoli nam precyzyjniej określić Państwa potrzeby. Dzięki Państwa uczestnictwu w tworzeniu tego dodatku będzie on poruszał najbardziej aktualne i oczekiwane zagadnienia.
Na koniec kilka słów o mnie. Zaproszenie do współpracy z miesięcznikiem „Dyrektor Szkoły” przy tworzeniu niezbędnika dla dyrektorów przedszkoli jest dla mnie zaszczytem i wyróżnieniem. Jest również szansą podzielenia się z Państwem moją wiedzą i doświadczeniem, które zdobyłam podczas wieloletniej pracy jako dyrektor przedszkola, wykładowca akademicki, trener nauczycieli i kadry kierowniczej. Stoi teraz przede mną niezwykle odpowiedzialne zadanie – dostosowanie treści niezbędnika do Państwa oczekiwań i potrzeb. Zrobię wszystko, aby nie zawieść zaufania.

Katarzyna Szczepkowska
Redaktor merytoryczny

Katarzyna Szczepkowska – wicedyrektorka
w ośrodku doskonalenia nauczycieli,
wykładowca akademicki,
była długoletnim dyrektorem przedszkola.
Jest autorką publikacji z zakresu zarządzania,
komunikacji i edukacji elementarnej.
 
Witam Państwa!
Katarzyna Szczepkowska ___________________________________________________ 1
Ankieta _________________________________________________________________ 3
Ewaluacja wewnętrzna w przedszkolu
Klemens Stróżyński ______________________________________________________ 4
Dobry start przedszkolaka – fundament sukcesu w życiu
Monika Rościszewska-Woźniak ______________________________________________ 13
Terapia i włączanie dziecka do grupy rówieśniczej
Anna Florek _____________________________________________________ 17
 

Inne dodatki tematyczne

Gdyńską edukację inspirują wyzwania! Samorząd oświacie przychylny